MÁY KÉO GEARLESS PM LÀ GÌ? CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ VÀ CÁCH LỰA CHỌN PHÙ HỢP
Trong hệ thống thang máy hiện đại, máy kéo Gearless PM ngày càng được sử dụng phổ biến nhờ khả năng vận hành êm, thiết kế gọn và hiệu suất truyền động cao. So với máy kéo có hộp số truyền thống, cấu trúc Gearless loại bỏ tầng truyền động bánh răng trung gian, đồng thời sử dụng động cơ đồng bộ nam châm vĩnh cửu (Permanent Magnet – PM) để trực tiếp tạo mô-men xoắn cho puly kéo.
Vậy máy kéo Gearless PM là gì, cấu tạo và nguyên lý hoạt động ra sao? Có gì khác với máy kéo có hộp số và cần lưu ý những thông số nào khi lựa chọn? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Máy kéo Gearless PM là gì?
Máy kéo Gearless PM là loại máy kéo thang máy sử dụng động cơ đồng bộ nam châm vĩnh cửu (PMSM) và không sử dụng hộp số truyền động. Trong cấu trúc này, động cơ tạo mô-men trực tiếp lên puly kéo để truyền lực đến hệ thống cáp tải hoặc dây đai, từ đó điều khiển chuyển động của cabin và đối trọng.
Khác với máy kéo có hộp số, nơi tốc độ động cơ được truyền qua hệ thống bánh răng để tạo ra tốc độ và mô-men phù hợp, Gearless PM rút ngắn chuỗi truyền động cơ khí. Đây là một trong những lý do công nghệ này được ứng dụng rộng rãi trong các hệ thống thang máy hiện đại.
Trên thị trường hiện nay, máy kéo Gearless PM có thể được sử dụng cho nhiều loại thang máy, từ thang máy dân dụng, thương mại đến MRL, Home Lift và các hệ thống tải lớn, tốc độ cao. Chẳng hạn, danh mục SORA Traction Machine của DAT Group hiện có hơn 28 model Gearless PM thuộc nhiều nhóm cấu hình khác nhau.
Cấu tạo cơ bản của máy kéo Gearless PM
Dù thiết kế có thể khác nhau tùy từng model, một máy kéo Gearless PM cơ bản thường gồm các thành phần chính như động cơ PMSM, rotor – stator, puly kéo, trục máy, hệ thống phanh và encoder.
Trong đó, động cơ PMSM là bộ phận tạo mô-men xoắn. Rotor được tích hợp nam châm vĩnh cửu, thường sử dụng vật liệu từ hiệu suất cao như NdFeB; stator tạo ra từ trường quay để tương tác với từ trường của rotor.
Puly kéo được gắn với trục động cơ và truyền lực trực tiếp đến cáp tải hoặc dây đai. Vì không có hộp số nằm giữa động cơ và puly, cấu trúc của máy được rút gọn đáng kể.
Encoder có nhiệm vụ cung cấp thông tin về vị trí và tốc độ quay của động cơ cho hệ thống điều khiển. Dữ liệu phản hồi này đặc biệt quan trọng khi thang máy cần kiểm soát chính xác quá trình khởi động, tăng tốc, giảm tốc và dừng tầng.
Bên cạnh đó, phanh máy kéo giữ vai trò duy trì trạng thái đứng yên của cabin khi hệ thống dừng. Việc lựa chọn phanh phải phù hợp với tải trọng, tốc độ và yêu cầu an toàn của toàn bộ hệ thống.
Máy kéo Gearless PM hoạt động như thế nào?
Nguyên lý hoạt động có thể hình dung theo chuỗi:
Tủ điều khiển → Động cơ PMSM → Puly kéo → Cáp tải/dây đai → Cabin & đối trọng
Khi nhận lệnh di chuyển, bộ điều khiển cấp dòng điện phù hợp cho stator của động cơ. Từ trường tạo ra tại stator tương tác với nam châm vĩnh cửu trên rotor, tạo mô-men xoắn làm rotor quay.
Do rotor được nối trực tiếp với puly kéo, chuyển động quay của động cơ được truyền ngay đến puly. Ma sát giữa puly và cáp tải hoặc lực kéo của dây đai tạo ra chuyển động nâng hoặc hạ cabin.
Trong quá trình đó, encoder liên tục gửi tín hiệu phản hồi về hệ thống điều khiển. Bộ điều khiển dựa trên dữ liệu này để điều chỉnh tốc độ và mô-men động cơ, giúp cabin tăng tốc, chạy ổn định và giảm tốc theo yêu cầu.
Cấu trúc truyền động trực tiếp này là điểm khác biệt quan trọng của Gearless PM so với máy kéo có hộp số.
Gearless PM khác gì máy kéo có hộp số?
Ở máy kéo truyền thống có hộp số, động cơ thường quay ở tốc độ cao và mô-men được truyền qua hệ thống bánh răng để giảm tốc, đồng thời tăng mô-men đầu ra trước khi truyền đến puly kéo.
Với Gearless PM, hộp số được loại bỏ. Động cơ PMSM có thể tạo mô-men phù hợp ở tốc độ thấp để puly kéo vận hành trực tiếp.
| Tiêu chí | Máy kéo có hộp số | Máy kéo Gearless PM |
| Truyền động | Qua hộp số | Trực tiếp |
| Động cơ | Thường dùng động cơ không đồng bộ | Động cơ đồng bộ nam châm vĩnh cửu |
| Kích thước | Thường lớn hơn | Có thể nhỏ gọn hơn |
| Hiệu suất | Có tổn hao qua truyền động bánh răng | Hiệu suất truyền động cao hơn |
| Độ ồn | Có tiếng ồn từ cơ cấu bánh răng | Thường êm hơn |
| Bảo trì | Có thêm bộ phận hộp số cần bảo trì | Giảm các hạng mục liên quan đến hộp số |
| Ứng dụng | Các hệ thống truyền thống | Thang máy hiện đại, MRL, tải lớn, tốc độ cao… |
Gearless PM vì vậy thường được ưu tiên khi dự án đặt yêu cầu cao về không gian, hiệu suất, độ êm và khả năng tối ưu hệ thống. Các nhà sản xuất thang máy lớn cũng đang ứng dụng máy kéo gearless kết hợp công nghệ động cơ nam châm vĩnh cửu trong nhiều dòng sản phẩm hiện đại.
Máy kéo SORA Gearless PM từ DAT Group – đa dạng lựa chọn cho từng công trình
Từ nhu cầu thực tế của thị trường Việt Nam, DAT Group phát triển danh mục SORA Traction Machine với hơn 28 model, chia thành 4 nhóm: General Elevators, Bar-Shaped Machine, Belt Machine và High-speed Elevators. Các nhóm này hướng đến những bài toán khác nhau, từ thang máy thông dụng, MRL/MR, Home Lift/Villa Lift đến thang tải lớn và tốc độ cao.
Trong đó, dòng General Elevators phù hợp với các hệ thống thang máy thông dụng và có nhiều lựa chọn về tải trọng, tốc độ, puly và phanh. Bar-Shaped Machine có thiết kế hướng đến các công trình cần tối ưu không gian lắp đặt. Belt Machine được thiết kế nhỏ gọn cho Home Lift, Villa Lift và MRL, trong khi High-speed Elevators hướng đến các hệ thống tải lớn, tốc độ cao, với tốc độ lên đến 6 m/s theo thông tin sản phẩm của DAT Group.
Xem danh mục máy kéo SORA Gearless PM và các model phù hợp từng ứng dụng
Xizi Forvorda – nền tảng sản xuất máy kéo thang máy quy mô lớn
Được thành lập từ năm 2004, Xizi Forvorda là thành viên của Xizi Group, tập đoàn có lịch sử hoạt động trong lĩnh vực thang máy từ năm 1981. Doanh nghiệp tập trung vào nghiên cứu và sản xuất máy kéo thang máy, đặc biệt là các dòng máy kéo không hộp số sử dụng động cơ đồng bộ nam châm vĩnh cửu (PMSM).
Trong quá trình phát triển, Xizi Forvorda từng có thời gian liên doanh và hợp tác với Otis, một trong những tập đoàn thang máy và thang cuốn hàng đầu thế giới. Giai đoạn hợp tác này tạo nền tảng để Xizi tích lũy thêm kinh nghiệm về công nghệ, sản xuất và tiêu chuẩn chất lượng trong ngành thang máy.
Không chỉ sở hữu năng lực sản xuất quy mô lớn, Xizi Forvorda còn tham gia xây dựng các tiêu chuẩn quốc gia của Trung Quốc liên quan đến máy kéo thang máy. Doanh nghiệp đã cung cấp sản phẩm cho nhiều khách hàng trong và ngoài nước, đồng thời xây dựng quan hệ hợp tác với các thương hiệu lớn trong ngành.
Với chuyên môn và kinh nghiệm sản xuất lâu năm, Xizi Forvorda là một trong những nền tảng quan trọng đứng sau máy kéo SORA, góp phần bảo đảm năng lực sản xuất và chất lượng kỹ thuật cho giải pháp này.
Nếu bạn đang cần lựa chọn máy kéo Gearless PM cho một cấu hình thang máy cụ thể? Liên hệ DAT Group để được tư vấn model phù hợp với tải trọng, tốc độ và điều kiện lắp đặt của công trình.


